Biện pháp giáo dục tính tự lập cho trẻ 3 tuổi

gia su chat luong cao
  1. Lập ra danh sách một số công việc vừa sức với trẻ

Tôi lập ra danh sách một số việc mà trẻ  lớp tôi có khả năng làm được như:  tự đi vệ sinh, tự dọn dẹp đồ chơi sau khi chơi xong, tự rửa tay bằng xà phòng ,lau bàn ăn,  sắp xếp bàn ghế, lấy và cất gối đúng nơi qui định, nhặt lá rụng bỏ rác vào thùng … tôi động viên trẻ phải hoàn thành công việc được giao để trẻ cảm thấy là mình đã lớn. Đôi khi tôi cũng có thể đưa ra một số công việc có mức độ khó khăn cao để thử thách trẻ.

b.Tổ chức lồng ghép giáo dục tính tự lập vào các hoạt động

Giờ đón-trả trẻ: : Khi trẻ mới đến lớp tôi hướng dẫn trẻ gấp quần áo, mũ, khăn.. gọn gàng bỏ vào balo rồi cất vào nơi quy định để khi cần tìm sễ đẽ dàng và nhanh  . Trước khi ra về trẻ tự kiểm tra lại đồ dùng của mình .Sau một, hai lần tôi nhắc nhở và ngày nào trẻ cũng được thực hành các thao tác đó nên trẻ cất và lấy đồ dùng rất thành thạo và không cần đến sự giúp đỡ của người lớn nữa.

Trong giờ hoạt động học: tôi chọn một số kỹ năng để hướng dẫn trẻ như: cách rửa tay bằng xà phòng, cách chải tóc, cách cài cúc, cách gấp quần áo… Khi hướng dẫn trẻ một kĩ năng nào đó, tôi hướng dẫn một cách chậm rãi từng thao tác một. Thấy trẻ đã nắm được thao tác này thì tôi mới chuyển sang thao tác khác.

Những buổi cần đến đồ dùng của trẻ, tôi chỉ chuẩn bị đồ dùng đặt sẵn trên bàn, và yêu cầu trẻ tự lên lấy đồ dùng học tập về vị trí ngồi của mình, kết thúc tiết học cũng vậy trẻ tự thu gom đồ dùng, dụng cụ cất cất gọ gàng ngăn nắp đúng nơi qui định .Được tự lấy đồ dùng học tập như vậy tôi thấy trẻ rất tích cực, hứng thú học và luôn muốn khám phá xem mình được học gì từ đồ dùng đó

Giờ hoạt động ngoài trời: Tôi tổ chức cho trẻ  tham gia một số hoạt động như : Nhặt lá rụng ,nhổ cỏ, bắt sâu, tưới nước, nhặt rác bỏ vào thùng. …Tôi chia trẻ thành các nhóm nhỏ(mỗi nhóm 5-7 trẻ) và hướng dẫn  mỗi nhóm một công việc khác nhau. Khi tháy trẻ gặp khó khăn khi thực hiện những kỹ năng mới tôi tham gia cùng làm với trẻ tôi kết hợp trò chuyện để hiểu vì sao cần chăm sóc cây, con vật, cho trẻ hiểu ý nghĩa tác dụng của việc đang làm giúp trẻ thân thiện với môi trường, có  ý thức bảo vệ môi trường, yêu mến cảnh vật thiên nhiên ,yêu lao động… Và khi trẻ tự mình làm hoàn thành tốt nhiệm vụ do cô giao và được khen, trẻ thấytự tin vào bản thân, trẻ trở nên năng động  tích cực tham gia các hoạt động của lớp

Giờ hoạt động góc: Tôi gợi ý để trẻ tự chọn góc chơi, vai chơi, hướng dẫn trẻ cách sử dụng đồ chơi,và tạo tình huống cho trẻ tự giải quyết vấn đề , để trẻ tự chơi, tự khám phá, và tìm hiểu, chỉ giúp đỡ khi bé thực sự cần. Khi hết giờ chơi trẻ tự cất đồ chơi vào chỗ quy định

Hoạt động ăn, ngủ, vệ sinh cá nhân: Đây là các hoạt động nhằm hình thành một số nề nếp,  ý thức tự phục vụ.   Tôi luôn tạo điều kiện để trẻ tự làm, tự trải nghiệm công việc. Tôi hướng dẫn trẻ cách cầm thìa cầm bát, tự xúc ăn, … ngoài ra còn nhờ trẻ giúp đỡ cô

VD: Lớp tôi có trẻ rất thích giúp cô chia thìa vào từng bát cơm cho các bạn  tôi liền nhờ trẻ chia thìa giúp cô vào các bat cơm của các bạn, có khi loay hoay làm rơi hết thìa xuống sàn. Mỗi lần như vậy tôi không tỏ ra khó chịu mà nhẹ nhàng tôi hướng dẫn động viên trẻ của tôi giờ làm rất thành thạo và trẻ nào cũng muốn được giúp cô.Có lần tôi phát hiện Đông rất thích bê cơm vào bàn cho bạn giúpcô giáo thấy vậy tôi nói với cháu “Con sẽ giúp cô bê cơm vào cho các bạn” Thấy cô giáo nhờ như vậy Đông rất vui và ra làm cùng bạn. Cứ như vậy hằng ngày tôi đều hỏi trẻ ai muốn giúp cô chia thìa, hay chia cơm vào bàn cho các bạn nào? Rất nhiều trẻ xung phong muốn làm giúp cô. Để trẻ nào cũng được làm mỗi ngày tôi nhờ một nhóm trẻ khác nhau giúp mình. Sau khi ăn trẻ nào cũng đã biết xếp bát thìa của mình bỏ vào rổ,nhặt thức ăn rơi vãi thu gom thức ăn thừa …sau đó, tôi nhắc trẻ cất ghế ,rồi tự đi lau miệng,uống nước.

Khi khát nước trẻ tự lấy ca có hình dán ký hiệu của mình trên giá, rồi rót một lượng nước vừa đủ, uống xong lại úp lên giá.

Tôi  tận dụng giờ đi ngủ tập cho trẻ chuẩn bị giường ngủ. Đó có thể là cho trẻ  lấy gối của mình sắp xếp vị trí gối nằm ở đâu. Và khi ngủ dâỵ tập cho trẻ thói quen cất gối vào nơi quy định. Có trẻ còn biết giúp cô trải chiếu.

Để giúp trẻ thực hiện các thói quen tự phục vụ một cách phấn khởi và nhớ lâu tôi đã kết hợp sử dụng những bài thơ, bài hát …VD: một số bài khi giáo dục vệ sinh như:

Bài thơ: Giờ ăn đến rồi

Con vâng lời cô dạy,

Trước khi ăn phải rửa tay

Xoay xoay xoay cổ tay,

Xoa xoa mu bàn tay,

Rồi đến kẽ ngón tay,

Con lau bàn xinh

Con lau bàn tay sạch

Xinh xinh thật là xinh

 

Bài thơ: Rửa tay

Miếng xà phòng nho nhỏ

Em xát lên bàn tay

Nước máy đây trong vắt

Em rửa đôi bàn tay

Khăn mặt đây thơm phức

Em lau khô bàn tay

Đôi bàn tay be bé

Nay rửa sạch xinh xinh

Tất cả lớp chúng mình

Cùng giơ tay vỗ vỗ.

 

Bài thơ:  Rửa mặt

Bàn tay nhỏ nhắn

Bé cầm chiếc khăn

Rửa một bên mặt

Rồi đến bên kia

Gấp chiếc khăn lại

Lau đến mũi miệng

Khuôn mặt của bé

Xinh xinh lạ kì

Là nhờ bé đấy

  1. Cho trẻ đủ thời gian để hoàn thành công việc

Khi trẻ không thể kiểm soát hết mọi thứ mà mình đang thực hiện, trẻ sẽ sáng tạo theo cách riêng của mình,tôi bình tĩnh quan sát xem trẻ làm những gì, thực hiện công việc ra sao chứ không hối thúc hay dùng thời gian để gây áp lực với trẻ.

Có thể trẻ  sẽ không thể làm tốt mọi việc giống như sự mong đợi ,nhưng thay vì trách mắng trẻ  tôi động viên khuyến khích trẻ. Nếu trẻ đang mệt mỏi, đau ốm, căng thẳng thì không giới thiệu với trẻ những công việc mới. Tôi có thể tạm thời chia sẻ và làm việc cùng trẻ để trẻ nhanh chóng lấy lại tinh thần. Tôi không phê bình hay la mắng trẻ là lười biếng.

d.Không bao giờ quên khen ngợi trẻ         

Tôi thường xuyên động viên, khích lệ cổ vũ trẻ, kịp thời khen trẻ khi cháu làm được và làm tốt những công việc tự phục vụ. Nêu gương trước cả lớp những bạn năng nổ, tích cực phụ giúp cô. Ví dụ như khi trẻ mang giày trong một khoảng thời gian rất ngắn, nhưng tôi  lại phát hiện ra là vì vội quá nên trẻ đã mang giày trái. Trong trường hợp này, tôi khen trẻ là đã biết mang giày một cách nhanh chóng, còn chuyện đi giày trái thì nên để trẻ tự cảm nhận, bởi chẳng có ai cảm thấy thoải mái khi mang ngược giày bao giờ. Và đến khi trẻ phát hiện ra điều bất tiện này thì hãy động viên trẻ rằng lần sau con sẽ biết cách đi đúng giày

e.Quan tâm đến cách thức, thái độ khi hướng dẫn trẻ

Khi hướng dẫn trẻ một kĩ năng nào đó, tôi hướng dẫn một cách chậm rãi từng thao tác một. Khi trẻ đã nắm được thao tác này thì tôi mới chuyển sang thao tác khác. Tập dần từng việc, từ tự ăn, tự mặc quần áo, tự dọn dẹp đồ đạc…hoặc để trẻ tự do làm điều gì trẻ thích chứ tôi không ép buộc phải tự lập đồng bộ.

Tôi cố gắng không tỏ ra sốt ruột khi trẻ thất bại nhiều lần bởi như vậy sẽ gây áp lực và khiến trẻ mất hết tự tin. Tùy vào khả năng của trẻ để rèn giũa, nhanh chậm không quan trọng mà vấn đề là trẻ làm được gì.

Tôi cho trẻ được thực hiện thường xuyên, liên tục để trở thành kĩ năng, tạo cho trẻ cảm giác phấn khởi là mình cũng giỏi như bạn. Ví dụ: Đối với trẻ xúc ăn chưa thạo. Ban đầu tôi chấp nhận việc cơm sẽ rơi vãi ra nhà hoặc trẻ cho cơm vào mũi. Để bé tự làm rồi quan sát để biết vướng mắc chỗ nào rồi chỉ dẫn bé cách làm đúng.

g.Tuyên truyền, phối kết hợp với  phụ huynh cùng giáo dục tính tự lập cho trẻ:

Thời gian trẻ đến trường nhiều hơn rất nhiều so với thời gian ở nhà. Những bài học trẻ được học ở trường giúp trẻ phát triển đúng yêu cầu ở độ tuổi. Tuy nhiên để công tác chăm sóc giáo dục trẻ ở trường đạt kết quả tốt nhất, tránh trường hợp cô giáo ở lớp thì giáo dục trẻ tính tự lập, còn về nhà cha mẹ lại luôn làm giúp trẻ mọi việc. Chính vì không muốn tình trạng đó xảy ra nên tôi thường xuyên trao đổi với phụ huynh trong những giờ đón ,trả trẻ, trong các buổi họp phụ huynh về mọi vấn đề có liên quan đến trẻ ở trường và đặc biệt là giáo dục tính tự lập cho trẻ. Bởi không phải phụ huynh nào cũng có nhận thức đúng đắn về vấn đề đó.

Tôi thường trò chuyện với phụ huynh để tìm hiểu hoàn cảnh gia đình trẻ, tính cách trẻ và đăc biệt là quan điểm giáo dục của gia đình trẻ .Dần dần tôi giúp phụ huynh hiểu được  rằng việc để con tự lập, không quá bao bọc, hay không có bố mẹ kè kè ở bên chính là đang mang lại những điều tốt đẹp cho con sau này. Việc để cho con tự lập của các bậc phụ huynh không chỉ giúp cho các bé tự tin, thể hiện bản lĩnh cá nhân dám đương đầu với mọi khó khăn, thử thách trong cuộc sống mà còn giúp các bé trưởng thành hơn. Không những vậy, điều này còn chứng minh rằng họ tin vào khả năng của con họ

Nhiều cha mẹ cũng muốn để trẻ tự lập, vậy nhưng hay vướng phải rắc rối khi bọn trẻ không đủ kiên nhẫn để theo đuổi và ngay lập tức bỏ cuộc. Cha mẹ cũng tự cho rằng “làm như vậy khó quá, trẻ con làm sao được” rồi sau đó lại làm hộ con.

Thực tế, không phải cứ muốn con tự lập thì quẳng con ra ngoài và mặc kệ con, mà luôn để con tự làm mọi thứ trong mức khả năng tối đa có thể nhưng đồng thời cũng tạo điều kiện và cung cấp những hỗ trợ cần thiết nhất để con có thể bước đầu tự lập, lặng lẽ giúp bé nâng cao sự tự tin nhưng vẫn không bị lệ thuộc cha mẹ.Tôi cũng gợi ý cho phụ huynh một số biện pháp rèn tính tụ lập cho trẻ ở nhà

Khi trẻ tập ăn, để hạn chế bát đũa đổ vỡ và các con bôi bẩn lung tung, thì trải một tấm thảm nhựa dưới chân ghế ăn, bát, đũa cũng dùng những loại bằng nhựa, được thiết kế đặc biệt phù hợp với khả năng cầm của trẻ và thực phẩm cũng luôn cắt gọn đến phức trẻ có thể tự xúc mà không gặp rắc rối.

Trên bàn ăn, cần đặt một chiếc khăn ướt và một chiếc khăn ăn để trẻ có thê học thep người lớn tự vệ sinh cho sạch. Bồn rửa mặt và đánh răng quá cao thì sẽ thiết kế một chiếc ghế để con trèo lên. Quần áo nhiều cúc con chưa biết cởi thì sẽ thiết kế những loại khoá kéo, kim băng cài hoặc cúc bấm đơn giản để con có thể tự mặc quần áo.

Về giày dép, luôn có một hình ngôi sao hoặc hoạ tiết nhỏ thêu vào để con biết phân biệt giày trái – phải mà tự đi đúng chân. Ở nhà muốn con biết tự cất đồ chơi thì cha mẹ sẽ làm một vài chiếc giỏ, trên đó dán đề can hiển thị loại đồ chơi được phép bỏ vào giỏ để trẻ hiểu qui tắc mà phân loại, cất giữ đúng chỗ.

Một đứa trẻ khi làm tốt thì chắc chắn mong muốn nhận được lời khen. Tuy nhiên điều đó không có nghĩa trẻ làm gì sai thì cũng sẽ thích nghe mẹ chê bai, phàn nàn. Giáo dục ở lứa tuổi mầm non điều quan trong nhất là quá trình chứ không kết quả. Quá trình để trẻ khám phá, học cách làm và rút ra kinh nghiệm tự lập cho lần sau quan trọng hơn kết quả nhiều. ằng chúng ta làm việc rất nhiều lần mới có thể thành thạo, nên khi trẻ bắt đầu làm dù có chậm hay sai sót thì cũng là chuyện rất bình thường. Do đó mà không bao giờ chê trách con cái, ngược lại họ luôn khích lệ để trẻ hào hứng và tự lập hơn.

Bắt đầu từ những việc đơn giản và tăng dần mức độ khó lên khi bé đã quen dần. Tập cho trẻ trong các hoạt động hằng ngày của mình như tự gấp quần áo của mình hay chỉ đơn giản là đem cất cốc nước mà trẻ vừa uống xong có thể giúp trẻ tự lập hơn. Mẹ cũng có thể cho trẻ làm “chân chạy vặt” mỗi khi mẹ làm bếp, vừa tăng cơ hội gần gũi giữa mẹ và trẻ vừa giúp bé tự lập hơn.

Trẻ nhỏ có xu hướng dựa dẫm vào mẹ đầu tiên, sau đó là đến bố, ông bà, người thân… Vì vậy để trẻ biết tự lập, người thân cần chiến thắng mong muốn ôm ấp, chăm bẵm con mình từ A đến Z. Tránh bế bé nhiều trong ngày mà hãy để bé nằm chơi trên giường rồi ngồi hoặc nằm bên cạnh chơi cùng bé, ru ngủ bằng cách vỗ nhẹ ít lần rồi để bé tự ngủ, không nên bế bé đi qua lại, nựng nịu quá nhiều.

Một số phụ huynh có nhiều vướng mắc khi giáo dục tính tự lập cho trẻ là do thời gian dành cho trẻ còn hạn chế, trong nhiều gia đình thì không thống nhất được quan điểm giáo dục trẻ, bố, mẹ thì muốn con tự làm những công việc vừa sức, nhưng ông, bà sợ cháu mệt thì làm hộ trẻ dẫn đến kết quả của việc rèn tính tự lập cho trẻ chưa thành công. Một số phụ huynh khác thì có ý kiến hoàn toàn nhờ cô giáo chủ nhiệm, chứ về nhà bố, mẹ nói trẻ không nghe lời. Tôi luôn tuyên truyền với phụ huynh hiểu thế nào là cho trẻ tự lập, tự làm những việc trong khả năng của trẻ, bố mẹ chỉ là người làm mẫu và hướng dẫn trẻ làm không nên làm giúp trẻ, hay khi trẻ đã biết làm rồi thì người lớn nên khuyên khích động viên trẻ, cho trẻ rèn luyện tính tự lập đó nhiều lần để trở thành các kỹ năng cần thiết trong cuộc sống của trẻ.. Tôi đã trò chuyện với phụ huynh để họ nắm bắt được tình hình của con mình và tôi tuyên truyền cho họ các phương pháp về giáo dục tính tự lập cho trẻ ngay từ nhỏ để phụ huynh có thể áp dụng tại gia đình. Tôi chỉ cho phụ huynh thấy những việc trẻ tự làm

Ở góc tuyên truyền tôi dán một số bài báo về phương pháp dạy con của cha mẹ Nhật, dán một số hình ảnh chính con họ tự dọn đồ chơi, tự xách đồ, tự xúc ăn, tự gấp quần áo, tự đánh răng, tự rửa tay bằng xà phòng……

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

goi-ngay-gia-tot